รายละเอียดสัตว์ใน มหาสมุทรอินเดีย แบ่งตามกลุ่มและเขตที่อยู่อาศัย
- สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมทางทะเล
วาฬและโลมา
- วาฬบรูดา – ยาวได้ถึง 15 ม. พบน้ำชายฝั่งอินเดีย ออสเตรเลีย กินปลาและกุ้งดำน้ำตื้น
- วาฬสเปิร์ม – วาฬมีฟันที่ใหญ่ที่สุด ยาวถึง 20 ม. ดำน้ำลึกกินปลาหมึก มักอยู่น่านน้ำลึก มหาสมุทรอินเดีย
- โลมาหัวโคกอินโด-แปซิฟิก – ยาวถึง 2.5 ม. สีเทาอ่อน มีปากสั้น พบน้ำตื้นชายฝั่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ สถานภาพ: อ่อนแอ
- วาฬฆ่า / วาฬหลังค่อม – พบกระจายทั่วไป บางกลุ่มอพยพผ่านน่านน้ำอินเดีย
พะยูน (วัวทะเล)
- พะยูน – สัตว์กินพืชน้ำเพียงชนิดเดียวในกลุ่มนี้ ยาวถึง 3 ม. กินหญ้าทะเลเป็นอาหารหลัก พบน้ำตื้นเขตร้อน อ่าวมันนาร์ อันดามัน เกาะลิบง(ตรัง) ประเทศไทย ประชากรทั่วโลกลดลงอย่างมาก จัดเป็นสัตว์ป่าสงวน เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมกินพืชที่อาศัยอยู่ตามชายฝั่งตื้นเขินในมหาสมุทรอินเดีย
- ปลาและปลาฉลาม-กระเบน
ปลาฉลาม
- ฉลามวาฬ – ปลาที่ใหญ่ที่สุดในโลก ยาวถึง 18-20 ม. กินแพลงก์ตอน พบมากแถวมัลดีฟส์ อินโดนีเซีย ไม่เป็นอันตรายต่อมนุษย์
- ฉลามขาวใหญ่ – พบนอกชายฝั่งแอฟริกาใต้
- ฉลามวัว – ทนต่อน้ำจืดได้ พบน้ำชายฝั่งและปากแม่น้ำ
- ฉลามเสือดาว / ฉลามแนวยาว – พบแถบอันดามัน นิสัยอ่อนโยน
ปลากระเบน
- ปลากระเบนแมนตา – กว้างถึง 7 ม. กินแพลงก์ตอน พบแนวปะการัง มัลดีฟส์
- ปลากระเบนหางยาว – อาศัยก้นทะเลน้ำตื้น มีเข็บมีพิษที่โคนหาง
ปลากระดูกแข็ง
- ปลาซีลาแคนท์ – ปลาโบราณที่เคยคิดสูญพันธุ์ พบแถบชายฝั่งแอฟริกาตะวันออกและอินโดนีเซีย น้ำลึก 100-400 ม. เป็นสัตว์หายากอย่างยิ่ง
- ปลาการ์ตูน – อาศัยร่วมกับดอกไม้ทะเลตามแนวปะการัง
- ปลาปากแก้ว – กินสาหร่าย ช่วยรักษาสมดุลแนวปะการัง มีความหลากหลายสูงในมหาสมุทรอินเดีย
- ปลาทูน่า – ปลาอพยพระยะไกล พบมากในเขตน้ำเปิด
- สัตว์เลื้อยคลานทางทะเล
เต่าทะเล (ทั้ง 5 ชนิดพบในมหาสมุทรอินเดีย)
- เต่ากระ – เปลือกหยัก สวยงาม กินฟองน้ำ ปะการังอ่อน สถานภาพ: ใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง
- เต่าตนุ – กินหญ้าทะเลและสาหร่าย น้ำหนัก 100-200 กก. ไข่และเนื้อถูกล่า
- เต่ามะเฟือง – เต่าที่ใหญ่ที่สุด ไม่มีเกล็ด กินแมงกะพรุน ยาวถึง 2 ม.
- เต่าทองทะเล – วางไข่รวมกันเป็นหมื่นตัวเรียก “อาร์ริบาดา”
- เต่าหัวแบน – พบน้ำชายฝั่งออสเตรเลียและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
งูทะเล
- อาศัยอยู่ตามแนวปะการังและเขตน้ำอุ่น มีมากกว่า 60 ชนิด พบน้ำอุ่นชายฝั่ง มีพิษร้ายแรง หายใจด้วยปอด กินปลาเป็นอาหาร
- สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง
หมึกและปลาหมึก
- ปลาหมึกยักษ์ – อาศัยน้ำลึก อาหารหลักของวาฬสเปิร์ม ยาวรวมหนวดได้มากกว่า 10 ม.
- หมึกสี – หลากหลายชนิด พบทั้งน้ำตื้นและน้ำลึก
หอยและอื่นๆ
- หอยจักรพรรดิ – หอยที่ใหญ่ที่สุด ยาวถึง 1.2 ม. อาศัยแนวปะการัง ได้รับการคุ้มครอง
- กุ้งมังกร – กุ้งขนาดใหญ่ ไม่มีหนวดหนา พบตามซอกหินน้ำตื้น
- แมงดาทะเล / ดาวทะเล / เม่นทะเล / ปะการัง – เป็นโครงสร้างหลักของแนวปะการัง ซึ่งเป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์อื่นๆ อีกนับพันชนิด
- เขตที่อยู่อาศัยที่สำคัญ
- แนวปะการัง – มัลดีฟส์ เกาะเซเชลส์ อันดามัน-นิโคบาร์ เป็นแหล่งความหลากหลายสูงสุด
- หญ้าทะเล – แหล่งอาหารของพะยูนและเต่าตนุ กำลังถูกทำลายอย่างมาก
- น้ำลึกและร่องน้ำลึก – เป็นที่อยู่ของสัตว์หายาก เช่น ปลาซีลาแคนท์ ปลาหมึกยักษ์ วาฬสเปิร์ม
- พื้นที่ปากแม่น้ำและชายฝั่ง – แหล่งวางไข่และเลี้ยงตัวอ่อนของปลาและสัตว์น้ำมากมาย
6.สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังและสัตว์ทะเลลึก (Invertebrates & Deep-sea)
- ปะการังและดอกไม้ทะเล: แหล่งแนวปะการัง ที่มีความหลากหลายทางชีวภาพสูง
- สัตว์ทะเลลึก: การสำรวจล่าสุดพบสิ่งมีชีวิตใหม่ๆ เช่น ปะการังดำ หนอนทะเล ปลิงทะเล และปลาแองเกลอร์

